Een verloren wereld / The lost world (deel 3)

William Dalrymple
The Guardian, Saturday 8 December 2007

Uiteindelijk in 1973 verhuisde Jah
naar een schapenboerderij in Perth, Australië.
Verbitterd door de aanklachten en familievetes.
Daar droeg hij blauwe overalls en bracht zijn dagen door
met het repareren van auto’s of bulldozers.
John Zubrzycki (zijn biograaf) schreef in het boek
The Last Nizam:
“Zijn grootvader schreef coupletten in het Perzisch
over onbeantwoorde liefde.
Maar bij Jah klonk het gedreun van een dieselmotor
als poëzie in zijn oren.”

Jah ontsloeg de meeste van de 14000 stafleden in India
en scheidde van zijn eerste vrouw (de Turkse prinses Esra
die geen reden zag om te verhuizen naar een Australische schaapsboerderij).
De twee decennia daarna trouwde hij nog eens vier keer.
Een van die vrouwen, Helen Simmons, een secretaresse,
overleed aan een AIDS-gerelateerde ziekte in 1989.
Wat er natuurlijk toe leidde dat de Australische tabloids
vol stonden met intieme details over dat huwelijk.
De vijf huwelijken voegde alleen maar meer rechtszaken toe
aan de al grote stapel en iedereen eiste enorme bedragen aan alimentatie.

De eigendommen van de familie, werden in afwezigheid van Jah,
geplunderd en raakten versplinterd door een reeks
van incompetente, oneerlijke en verdachte adviseurs.

Toen Jackie Kennedy een aantal jaren later op privé bezoek kwam
in Hyderabad, legde ze haar impressies van de ineenzakking
en het stuurloze overblijfsel van de erfenis,
vast in een brief aan een vriend:
“We hadden een avond met de oude hofadel…” zo schrijft ze.
“In het maanlicht speelde drie klassieke muzikanten
die de eeuwenoude Indiase muziek speelden.
De edelen spraken over hoe hun wereld verdween,
hoe de jongeren geen waardering meer hadden voor de gebruiken
van hun oude cultuur en hoe hun chefkoks verdwenen naar de Emiraten….
Het was een dieptrieste avond.
Mijn zoon John, vertelde me de volgende dag
dat de zonen van het huis hem meegenomen hadden
naar hun kamers omdat ze de klassieke muziek niet konden aanhoren
– ze boden hem grote glazen gevuld met whiskey aan
en zette een pornovideo aan terwijl de Rolling Stones speelde
op het cassettedeck.
Ze droegen kleding van Italiaanse makelij en hun hemden wijd open…

“Toen ik (William Dalrymple) in 1997 voor het eerst Hyderabad bezocht,
was de plundering van de bezittingen van de Nizam zo wat compleet.
Het gonsde in de stad nog van de verhalen over de onbetaalbare juwelen,
het Lodewijk XIV-meubilair en de kroonluchters van de Nizam-paleizen
die op de markt te koop werden aangeboden.
De paleizen zelf waren in verval – sommige waren verzegeld door de rechtbank,
andere waren verkocht en weer andere overwoekerd.

Tussen 1967 en 2001 kromp het Chowmahalla van 54 tot 12 hectare
omdat binnenplaats voor binnenplaats, danszalen en stallencomplexen
– zelfs de beroemde “mijl-lange” banketzaal –
werden aangekocht door projectontwikkelaars,
die de 18e eeuwse gebouwen sloopten en er betonnen appartementen
voor in de plaats zetten.
Ik bezocht het enorme Victoriaanse Falaknuma Paleis,
ten zuiden van de stad (het complex is nu een hotel.
Falak-numa betekent in Urdu “Zoals het hemelgewelf”
of “spiegel van de hemel”).
Het complex torent boven de stad uit op zijn eigen acropolis.
Het verviel tot een ruïne waarvan ieder raam en deur
verzegeld was met rode zegellak.
Als je de ramen schoonveegde zag je binnen de spinnewebben,
zo groot als beddelakens, in de hoeken van de kamers hangen.
De overblijfselen van Victoriaanse sofas en leunstoelen
lagen verspreid over de parketvloeren,
hun stoffering weggevreten door witte mieren.
De tuinen waren overwoekerd en de fonteinen stonden zonder water
terwijl de verf overal afbladderde.
Het was een melancholisch aangezicht,
een vervallen Ruritanië (fictief Centraal-Europees land
in de boeken van Anthony Hope
zoals bijvoorbeeld ‘The Prisoner of Zenda’. Zeg maar:
een paradijs in verval).

In 2001, tijdens een andere onderzoeksreis in Hyderabad,
werd ik gebeld door een vriend.
De eerste vrouw van de toenmalige Nizam, Prinses Esra
was onverwacht in de stad aangekomen
na dertig jaar afwezigheid.
Met haar kwam ook de gevierde Indiase advocaat Vijay Shankardass.
Prinses Esra had recent haar man gesproken op het huwelijk
van hun zoon Azmet in London.
Ze was geschokt door de stand van Jah’s zaken.
Hij was inmiddels gedwongen zijn schaapsboerderij te verkopen
en was op de vlucht van zijn schuldeisers.
Een gedeeltelijke hereniging was het gevolg
en Esra kreeg de bevoegdheid om zoveel mogelijk
van de erfenis te redden voor hun kinderen
voordat de laatste restanten in Hyderabad ook zouden zijn verdwenen.
Ze wilde de vele lopende rechtzaken afhandelen,
de paleizen openen en het Falaknuma verhuren aan een hotelketen.
Het Chowmahalla moest een museum worden.

Vijay Shankardass is een gevierd Indiase advocaat
die klanten had zoals de Nizam van Hyderabad,
schrijver Salman Rushdie, acteur Michael Douglas,
Amnesty International, Taj Hotels Resorts and Palaces,
Penguin Books en Virgin Group.
Hij was getrouwd met Rani Dhavan Shankardass.
Kleinkind van Shanti Swaroop Dhavan,
gouverneur van West Bengalen en ambassadeur
voor het Verenigd Koninkrijk.
Ze was achterkleinkind van Rai Bahadur (Prins)
Bali Ram Dhavan van de voormalige Indiase
North West Frontier Province (nu onderdeel van Pakistan).

Advertenties

The lost world van William Dalrymple (deel 2)

William Dalrymple
The Guardian, Saturday 8 December 2007

Toch realiseerden zich sommige, eind jaren 30,
dat de wereld van de Nizam niet kon blijven bestaan.
Zo zegt Iris Portal, de zuster van de Britse politicus Rab Butler,
“Hij was zo gek als een deur en zijn eerste vrouw was geschift.”
Iris Portal werkte in Hyderabad voor de onafhankelijkheid van India:
“Het was als leven in Frankrijk op de vooravond voor de revolutie.
Al de macht was in handen van de Moslim adel.
Ze gaven geld uit als water, en waren verschrikkelijk
onverantwoordelijke, landeigenaren.
Maar konden tegelijkertijd ook charmant en geraffineerd zijn.
Ze spraken over jachtpartijen en over hun trips naar Engeland,
of naar Cannes en Parijs, terwijl op allerlei gebied
Hyderabad nog met een been in de Middeleeuwen stond
en de dorpen die we passeerden verschrikkelijk arm waren.
Het gevoel dat deze hele groteske barokstructuur
elk moment in elkaar kon zaken, was onvermijdelijk.”

Portal raakte bevriend met Prinses Niloufer,
de schoondochter van de Nizam en het nichtje van de kalief.
Op een dag nam de prinses haar mee om naar een van de schatten
van de Nizam te gaan kijken, een schat verborgen in een van de paleizen.
Ze daalden af via trappen, langs Bedouin wachtposten
en kwamen zo bij een enorme ondergrondse kluis,
die vol stond met trucks en aanhangwagens.
De vrachtwagens waren verwaarloosd
en stonden onder een dikke laag stof,
hun banden leeg, maar toen de vrouwen een dekzeil opzij trokken,
zagen ze dat de wagens vol edelstenen, parels en gouden munten zaten.
De Nizam had plannen gemaakt om in geval van een revolutie
of een overname door India, een deel van zijn rijkdom
in veiligheid te kunnen brengen buiten India.
Om een of andere reden had hij dat idee laten varen
en de auto’s stonden weg te roesten.

Het uiteenvallen van de staat en de versnippering
van de rijkdom van de Nizam, de zevende in de dynastieke stamboom,
is een van de meest dramatische wendingen
van het lot in de twintigste eeuw.
Na maanden van mislukte onderhandelingen, viel India in 1948
Hyderabad binnen en verving het autoritaire regime van de Nizam
door een parlementaire democratie.
Zesentwintig jaar later, in 1974, schaft India de titel van Nizam af,
alsook die van de andere prinsen in India,
stopten hun staatspensioenen en onderwierp hen aan nieuwe belastingen
en verlammende landwetten.
Hierdoor gedwongen moesten de meeste voormalige staatshoofden
en hun adel, al hun land en andere bezittingen verkopen.

Toen in 1967 de zevende Nizam overleed,
raakte zijn kleinzoon en opvolger Mukarram Jah,
snel diep in de schulden en financiële chaos.
Hij had een erfenis met een belachelijk aantal bedienden:
14.718 stafmedewerkers om precies te zijn
en daarnaast 42 concubines en meer dan 100 kinderen.
Alleen het belangrijkste paleis, het Chowmahalla,
had al 6000 werknemers.
Er waren 3000 Arabische lijfwachten, 28 mensen wiens werk het was
drinkwater te halen en 38 om de kroonluchters af te stoffen.
Zo waren er ook mensen die er voor moesten zorgen dat de walnoten
voor de Nizam werden gemalen.
Alles was ongeregeld geraakt: de garages van de Nizam kostten
alleen al 45.000 Pond aan benzine en reserveonderdelen
voor de 60 auto’s waarvan er slechts 4 werkelijk konden rijden.
De limousine die de Nizam naar zijn kroning moest brengen kreeg onderweg pech.

Het meest slopend waren alle juridische stappen die ondernomen werden
door de duizenden afstammelingen van de verschillende Nizams.
De meeste claimden een deel van de erfenis.
De vader van Jah die werd overgeslagen in het testament van de zevende Nizam,
en een tante leidden de juridische strijd tegen hem.
Het was haast onmogelijk voor de nieuwe Nizam om geld
voor zijn eigen onderhoud vrij te krijgen.
Het enorme fortuin zat vast in 54 fondsen waarvan de controle
werd aangevochten.
Er zat niets anders op dan constant juwelen en erfstukken
te verkopen om rond te komen.

India 2012 – 2013: deel 7


 photo 20121210MarcusSterzDargeelingReganamentsWeb.jpg


Maandag 10 december

We gaan naar de oude stad.
Een dagje rondlopen en genieten van de winkeltjes en de mensen.
Rond 10 uur de auto gevraagd.

Gisteravond nog zitten nakletsen over de kleding van de vrouwen.
Je ziet hier veel vrouwen in zwarte, volledig bedekkende kleding.
Inclusief gezicht.
Daarnaast vrouwen in de typisch Indiase stijl (al dan niet gemoderniseerd):
veelkleurig, rijk versierd, vrolijk aandoend.
Ik kan me echt niet voorstellen dat die zwarte kledij plezierig is.

 photo DSC_0119MusiRiver.jpg

Brug over de Musi-rivier.

 photo DSC_0120BrugOverDeMusiRiver.jpg

We gaan met de auto naar het busstation noordelijk van de Musi-rivier.
Vandaar over de brug, via de High Court van Andra Pradesh gelopen.
Het is een gebouw, gebouwd door de Engelsen in Indiase stijl.
Achter het gebouw (dus niet aan de kant van de rivier) stonden bij
een paar restaurants de juristen in toga een koffie of thee te drinken.
Allemaal in een zwart pak met daarover hub zwarte toga.

 photo DSC_0121NogVroegOpDeMarkt.jpg

Het is nog vroeg op de markt.

 photo DSC_0122GelukkigNietAlleenelectriciteitsdraden.jpg

Gelukkig zijn dit niet alleen electriciteitsdraden.

Vervolgens naar het Chowmahalla paleis gelopen en daar de collectie bekeken.
De lokale koninklijke familie is tot in de vorige eeuw aan de macht geweest.
Deze superrijke maharadja’s leefde in enorme weelde.
Dat is vandaag de dag nogf te zien.
De familie leeft nu in London.

 photo DSC_0123StoffenverkoperEnKlant.jpg

De stoffenverkoper en een klant (boven) en een verkoper van kop en schotels (beneden).

 photo DSC_0124KopjesVerkoper.jpg

Het paleizencomplex heeft nog van alles:
een zaal met servies, tuinen, een zaal met schilderijen, met auto’s,
met motoren, koetsen, een toren met een uurwerk.
Een hele mooie presentatie van kleding.
Het is een hele stadswijk.
De grote moskee verbleekt qua oppervlakte.

 photo DSC_0125.jpg

Boven de gebouwen en onder het eerste binnenhof.

 photo DSC_0126.jpg


 photo DSC_0128.jpg

Nu volgt een serie foto’s gemaakt en en rond het Chowmahalla paleis.

 photo DSC_0129MapShowingTheOldRoutesAtMeccaAndMedinaHandPaintedLate18thCenturyTheChowmahallaPalaceCollection.jpg

Kaart die de oude wegen toont in Medina en Mekka. Handgeschilderd eind 18e eeuw.
The Chowmahalla Palace Collection.

 photo DSC_0129MapShowingTheOldRoutesAtMeccaAndMedinaHandPaintedLate18thCenturyTheChowmahallaPalaceCollectionKaAba.jpg

Vermoedelijk de Ka’aba in Mekka.

 photo DSC_0129MapShowingTheOldRoutesAtMeccaAndMedinaHandPaintedLate18thCenturyTheChowmahallaPalaceCollectionMedina.jpg

Detail van de kaart van Medina.


 photo DSC_0131Troonzaal.jpg

De troonzaal.


 photo DSC_0132Plafond.jpg

 photo DSC_0132PlafondDetail.jpg

Het plafond.


 photo DSC_0133.jpg

Een kroonluchter.


 photo DSC_0134TroonInDeTroonzaal.jpg

De troon, van een beetje dichterbij (boven) en een detail van een staande lamp (beneden).

 photo DSC_0134TroonInDeTroonzaalDetailVanStaandeLamp.jpg


 photo DSC_0135NietAltijdMooiWelBijzonder.jpg

Niet alles is er mooi. Maar wel erg bijzonder.


 photo DSC_0136MarmerenTroon.jpg

De marmeren troon van bovenaf gezien.


 photo DSC_0137Kroonluchter.jpg


 photo DSC_0138SocieteCeramiqueMaestricht.jpg

Nog een Nederlands tintje: Societe Ceramique Maestricht.


 photo DSC_0139SchaalMetWeerspiegelingPlafondTroonzaal.jpg

Schaal met weerspiegeling van het plafond van de troonzaal.


 photo DSC_0141.jpg


 photo DSC_0142Speelgoed.jpg

Speelgoed en kinderkleding.


 photo DSC_0143DoosMetDoosjes.jpg

Doos met doosjes.


 photo DSC_0146howdah.jpg

Heel luxe olifantenzadel of howdah.


 photo DSC_0147BellTower.jpg

Decoratie aan de buitenkant van de gebouwen.


 photo DSC_0148.jpg

Poort van het ene hof naar het andere.

 photo DSC_0149.jpg


Afdeling kleding:

 photo DSC_0150.jpg

 photo DSC_0151FantastischEnNtuurlijkeOpstellingKleding.jpg

De opstelling was fantastisch!

 photo DSC_0152.jpg


 photo DSC_0153.jpg

Een van de vele auto’s in de collectie.


 photo DSC_0154.jpg

Volgens mij doen de Oranjes toch iets verkeerd.


 photo DSC_0155.jpg

Ik weet niet of dit een werkpaleis of een woonpaleis was. Maar hier een inkijkje in een deel dat meer prive oogt.


 photo DSC_0156.jpg

We gaan het paleis verlaten. Nog even in de paleistuin liggen, wat eten……

 photo DSC_0157.jpg


Het lettertype in de titel van Hyderabad 10 december 2012 is van Marcus Sterz en heet Darjeeling Regnaments Web.

India 2012 – 2013: deel 04



Zondag.

Vanacht heb ik mijn telefoon opgeladen
en vanochtend ontdekte ‘hij’ dat we in een andere tijdzone zijn.
In een donker restaurant ontbijten we (warmte buiten houden).
De douche was een avontuur op zich maar we zijn schoon,
uitgeslapen en klaar voor het avontuur van vandaag.

Vanochtend de Charminar bezocht.
Een groot moslim bouwsel in de oude stad van Hyderabad.
Het is een soort hoge, vierkante, poort met vier minaretten.
Het deel onderaan de minaretten kun je bezoeken via een smalle trap.


Hyderabad, Charminar.

Vanuit dat hoge deel heb je een mooi uitzicht op de marktstraten
rond dit gebouw (en de andere grote gebouwen in de buurt).
Het is er druk, niet superdruk, als we aankomen.
Al snel wordt het drukker.


Hyderabad, de grote moskee of Jama Mashid.

Ik heb de grote moskee bezocht.
Groot is de belangrijkste eigenschap, dan pas mooi.
L. mag er niet in zonder sjaal (die ze niet bij zich had)
en mijn kleine rugzak moet ik afgeven.
Niet gedaan dus.
L. heeft buiten gewacht met mijn rugzak.


Hyderabad, Charminar.

Rondgelopen, gezetten.
Hyderabad is een erg levendige stad.
Veel verkeer, veel luchtvervuiling,
weinig Westerse toeristen.

Hyderabad is een moslimstad. Er lopen veel vrouwen met een chador.



Een Hindoe-tempel vlak bij de Charminar. Lijkt misschien pittoresk, maar kijk maar eens goed.



De blauwe ijzeren hekken zijn van de oproerpolitie en ze omringen de tempel. Het ijzerwerk in de tempel is iets dat je vaker ziet in India maar hier dient het in ieder geval twee doelen.


De oude stad heeft een aantal toegangspporten. Centraal daarbinnen liggen een aantal belangrijke gebouwen waaronder de Charminar, de Jama Mashid en het Chowmahalla paleis.


In mijn geheugen zijn de kleuren heel anders in India dan wat je hier op de foto’s ziet. Dat komt door de felle zon. Zie maar eens hoe groen de letters in de schaduw zijn: ADARSHAN. De tekst er pal boven is niet te lezen vanwege het felle zonlicht dat er op schijnt. Mooie ramen en houtsnijwerk.



Onderste deel van de Charminar.



Ja, er volgen er nog een paar.


Foto gemaakt terwijl ik onder de Charminar sta.





Veel toegepaste manier van zon-regen-wind-wering in ramen.




Een stadspoort vanuit de Charminar.





Heel veel versieringen tref je niet aan in Moslim bouwwerken. Maar de gestilleerde vormen, met al dan niet kalligrafie, is vaak prachtig.



Taxistandplaats annex groente en fruitstalletjes.


Het voorhof en het hoofdgebouw van de Jama Mashid moskee vanaf de Charminar.


Hij heeft natuurlijk 4 kanten.



In een winkelstraat, in een oude poort. Mooie ramen boven, beneden de diverse winkeltjes. Sommige nog gesloten.


Het maken van bladgoud en bladzilver is een ambacht wat je hier nog ziet. Vervolgens wordt het bladgoud en bladzilver verwerkt op prachtige kistjes.


Niet alles is van edelmetaal wat schittert en schijnt.



Sugar cane juice for 5 roepies.


De ingang van de Jama Mashid. Een grote poort maar heel erg uitnodigend was hij niet.


Detectiepoortjes.



Graven van de moslimheiligen in de Jama Mashid.


Rand aan de basis van de grafmonumenten.


Een deel van de moskee stond in de steigers. Hele stukken werden heel intensief schoongemaakt.




Het deel van de moskee waar de meeste mensen normaal gesproken zullen gaan bidden was afgesloten met een groot hekwerk.


Deel van een marmeren hekwerk.


Ik wil iedere keer zeggen dat ik steeds meer onder de indruk kom van hoe de Efteling gebouwen uit 1001-nacht afbeeldt. Maar tot dit Engels ziekenhuis heb ik me ingehouden. Maar de kolonisator bouwde in deze stijl, dus…..




Deuren en poorten. Ze scoren altijd hoog bij mij. In India zie je ze overal en in alle kleuren.


De klink.


Gewilde artikelen op de koopzondag.



Het Engels ziekenhuis gereflecteerd in een ‘glazen’ gevel.


Mooi groen is niet lelijk.




We hebben gegeten bij Hotel Shezan.
Er is een gedeelte aan de straat waar je kunt eten
maar ook een deel voor families.
In dat donkere deel van het gebouw is het koel en het eten is er prima.
Biryani is wat ons aangeraden wordt
We kregen een spinazie saus met kip en roti.
Niet heet maar met een prettig scherp gevoel rond je lippen na het eten.
Goed drinken dus.