Vrouwen rond Van Gogh I

“Vrouwen rond Van Gogh” is de titel van een boekje
dat in het kader van de Vsn Gogh activiteiten in Brabant
gemaakt is en waar rond omheen een tentoonstelling is
georganiseerd van boekbanden.

Afgelopen zaterdag ben ik gaan kijken in Moti.
Daar maakte ik een reeks foto’s waarvan vandaag een
eerste serie.

 photo WP_20160109_001FerreBastanieBandzetterCanvasMetPrint.jpg

Ferre Bastanie, Bandzetter, canvas met print.


 photo WP_20160109_002JeanneMeijerKoptischeBandBalsahoutAcrylverfKatoen.jpg

Jeanne Meijer, Koptische band, balsa hout, acrylverf, katoen. Het gat in het palet ging hier natuurlijk ook door het boekblok. Dat leest wat onhandig.


 photo WP_20160109_003KatjaClementGonetbandKorenveldOnderOnweersluchtPapiersnippersEnLeer.jpg

Ooit volgde ik een cursus bij haar: Katja Clement, Gonetband met ‘Korenveld onder onweerslucht’, papiersnippers en leer.


 photo WP_20160109_004KatjaClementGonetbandKorenveldOnderOnweersluchtPapiersnippersEnLeer.jpg

Hier zie je de platten met de stroken papier die er, rechtopstaand, op geplakt zijn.


 photo WP_20160109_005KatjeClementTekst.jpg

Advertenties

Vandaag is het Koppermaandag

 photo WP_20160106_001KoppermaandagNederlandsDrukkerijMuseumEtten-Leur.jpg

Bij de voorbereidingen van Koppermaandag, vorige week woensdag, maakte ik deze foto van de kopperprent van Etten-Leur.


 photo WP_20160106_002WatIsKoppermaandag.jpg

Wat de kopperprent precies is kunt u lezen op de tentoonstelling in het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur dat dit jaar 40 jaar bestaat.


De tekst van bovenstaande poster is ook hier te lezen:

Wat is Koppermaandag?

Al jaren wordt traditiegetrouw op Koppermaandag (de eerste maandag na Driekoningen) de kopperprent uitgereikt aan de burgemeester van Etten-Leur door de voorzitter van de Stichting Nederlands Drukkerij Museum onder het genot van koffie en worstenbrood.
Een oude traditie, die door de verschillende burgemeesters al jaren in stand gehouden wordt.
De Kopperprent komt eerst een jaar te hangen in de kamer van de burgemeester en vervolgens tussen voorgaande uitgaven van deze prent op een speciaal plekje in het stadhuis.

 

Koppermaandag is de eerste maandag na Driekoningen (6 januari).
Op die dag hielden vroeger de drukkersgilden traditioneel een feestdag.
De gildebrieven werden voorgelezen en de priveleges, die de leden van het drukkersgilde genoten, werden opgesomd.
Vervolgens trokken de gilde-lieden de stad in om geld in te zamelen, dat vervolgens werd verbrast.
Zo sloten zij de donkere periode rond de kortste dagen van het jaar af.

 

De naam stamt waarschijnlijk van ‘kopperen’, dat ‘feestvieren’ betekent, via ‘kop’ dat staat voor ‘beker’.
Koppermaandag wordt al in de eerste helft van de 15e eeuw genoemd, maar is waarschijnlijk nog ouder.
Toen in de 18e eeuw de drukkersgilden werden afgeschaft, werd de traditie van deze feestdag in stand gehouden onder de drukkers.
De gezellen van de drukkers drukten als proeve van vakbekwaamheid een speciale prent met een heilwens erop, de Kopperprent, die zij op Koppermaandag aan de meester-drukker en de eigenaar van de drukkerij overhandigden.
In de 19e eeuw werden de Kopperprent ook aan relaties gestuurd als geschenk.

In de loop van de 20ste eeuw ging het ritueel vrijwel verloren, doordat men in plaats van Koppermaandagprenten, Kerst- en Nieuwjaarskaarten ging versturen.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de traditie van de Kopperprent deels weer in ere hersteld.
In 1948 gebeurde dat in Haarlem, de stad van Laurens Janszoon Coster, ‘s-Hertogenbosch, Arnhem en Gouda, daarna vanaf 1949 en later ook in Noord-Brabant (o.a. in Etten-Leur), Zeeland en in Groningen.

Kerst 2015

 photo BartholomausBruynTheElderTheNativityCirca1520DetailOilOnBoard.jpg

Bartholomaus Bruyn the Elder, The Nativity, circa 1520. Detail. Oil on board.


 photo CircleOfErcoleDeRobertiTheAdorationOfTheShepherdsCirca1480sOilOnPanel.jpg

Circle of Ercole de Roberti, The adoration of the shepherds, circa 1480s, oil on panel.


 photo KleinesDiptychonMitAnbetungDerKoumlnigeUndKreuzigungSchuleDesHerzogtumsBrabantOderLuxemburgUm1360Linkerpaneel.jpg

Kleines diptychon mit Anbetung Der Konige, Schule des Herzogtums Brabant oder Luxemburg, um 1360 (Linkerpaneel).


Europalia Turkije: Anatolia

Anatolia is de grote tentoonstelling in Brussel
die samen met Imagine Istanbul het hart van deze grootse
culturele manifestatie vormt.
Iedere twee jaar staat een land/cultuur centraal in een groot
aantal manifestaties, van tentoonstellingen tot dans-
en muziekevenementen.
Activiteiten verspreid over heel Belgie, maar er zijn ook
activiteiten in bijvoorbeeld Nederland.

Voor mij was die grote tentoonstelling altijd een soort mijlpaal.
Zo moet het. Zo stel je een tentoonstelling en catalogus samen.
Twee jaar geleden India, vier jaar geleden China. Prachtig.

 photo WP_20151215_002EuropaliaTurkijeAnatolia.jpg

De tentoonstellingscatalogus Anatolia.


Maar nu moet me toch iets van het hart:

– BOZAR vind ik steeds minder geschikt als tentoonstellingsruimte.
De ruimte is alleen maar donker. Het lijkt er wel als of er al jaren
geen ondehoud meer aan het gebouw wordt gedaan. Dat is waarschijnlijk
niet zo, maar het ziet er niet uit.

– De tentoonstelling, zoals trots op de omslag van de catalogus staat,
vat 12.000 jaar geschiedenis en cultuur, samen in een tentoonstelling.
Naar mijn gevoel neemt men daarmee te veel hooi op de vork.
Ik wil en kan niets afdoen aan de jarenlange voorbereiding,
maar het komt niet over.

– Ik zag mooie, misschien wel speciaal voor de tentoonstelling
ontworpen en gemaakte tafels om voorwerpen op te presenteren.
Echt mooi.
Maar soms snap ik de ontwerper van de tentoonstelling niet.
Er staat een prachtig zilveren doosje, alleen op een tafel.
De toelichting vermeldt met name de afbeeldingen op de zijkanten.
Het tafeltje is (te) laag en wordt van een (1) kant en
dan nog van bovenaf aangelicht.
Je ziet dus de bovenkant goed, maar omdat de zijkanten niet
op ooghoogte staan en de zijkanten slecht of niet zijn belicht
komt het voorwerp niet tot zijn recht.
Ik moet buigen, sta in het licht, als er al licht is.
Hoe moeilijk kan dat nou zijn om die presentatie te verbeteren?

Mijn advies: ga een kijken bij ‘Azie -> Amsterdam’ in het
Rijksmuseum in Amsterdam.
De ruimtes zijn daar prachtig ingericht. Let op de wanden,
let op de kwaliteit van de omgeving die recht doet aan de kwaliteit
van de voorwerpen.
Dat is in Belgie ook mogelijk.

Heb ik dan niets moois gezien?
Jawel, erg veel moois zelfs.
Maar het moet mogelijk zijn om dit nog beter te maken,
zonder in te leveren op de kwaliteit van de inhoud,
en toch een (nog) groter publiek te trekken.
Daar ben ik van overtuigd.

Ik kijk uit naar het onderwerp Indonesie in 2017!
In tussentijd: gaan kijken en geniet.

Op zoek naar Van Santen

Afgelopen zondag was ik ook op zoek naar Van Santen
in Amsterdam. Dirk Jansz. van Santen (1637–1708) om precies te zijn.
Bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam
is er een tentoonstelling over const- en caertafsetters.

 photo DSC_7889AfsettersEnMeester-afsettersDeKunstVanHetKleurenTruusjeGoedings.jpg

Afsetters en meester-afsetters. De kunst van het kleuren door Truusje Goedings.


Afsetters zijn mensen die boeken nadat ze gedrukt en samengebonden waren,
net als boekbinders, de boeken nog een bijzondere behandeling
konden geven. Om je boek nog meer tot een statussymbool te maken
of gewoon voor het genot van een mooi boek.

Kon een boekbinder je boek van een mooie leren kaft voorzien,
misschien wel met je naam in goud op de voorkant van het boek,
de afsetter kleurde voor je het frontispiece, of al de houtdruk
afbeeldingen in je boek tot het toevoegen van kaarten
en afbeeldingen aan het boek aan toe.

 photo DSC_7890DeBoekenwereldDeKunstVanHetInkleuren.jpg

De boekenwereld een uitgave van Vantitlt en Bijzondere Collecties van de UvA.


Deze ambachtslieden werkten meestal anoniem maar Van Santen
werkte voor lange tijd voor de rijke katholieke advocaat Laurens van der Hem.
Voor deze advocaat gaf Van Santen kleur aan de uitgave die we
vandaag de dag ‘Atlas Blaeu – Van der Hem’ noemen.
Een atlas in 46 delen die in 2004 werd opgenomen op de
Werelderfgoedlijst.
De atlas is te zien in de Österreichische Nationalbibliothek te Wenen.
Ook de koopman Dirk van der Hagen en bijvoorbeeld Burgemeester
van Amsterdam Nicolaes Witsen waren klanten van Van Santen.

Voor mij zijn er afgelopen zondag weer meerdere werelden open gegaan.
Het was een geweldige ervaring om zoveel, meer dan prachtige boeken
in allerlei formaten bij elkaar te kunnen zien.
Als afsluiting een deel van een atlas. De kaart van Peking.

 photo WP_20151122_019JoanBlaeuKaartVanDeProvinciePekingAfgezetEnMetGoudGehoogdDoorDirkJanszVanSantenAtlasVanDerHagenDeel4KBDenHaagC1690.jpg

Joan Blaeu, Kaart van de provincie Peking. Afgezet en met goud gehoogd door Dirk Jansz. van Santen, Atlas van der Hagen, deel 4, KB Den Haag, circa 1690.


Shylight

Schuchter licht.
Dat is de vertaling van de titel: Shylight.
In het Rijksmuseum liep ik plotseling onder dit ballet
van een groep lampen.

 photo WP_20151122_009ShylightStudioDrift2014.jpg

Studio Drift (Lonneke Gordijn, Ralph Nauta, Jozeph Hendricks), Shylight, 2014. De lampenkappen verstelden zich geruisloos in hoogte
terwijl de kappen zich open vouwden en weer sloten. Als een ballet.

 photo WP_20151122_010ShylightStudioDrift2014.jpg

 photo WP_20151122_012ShylightStudioDrift2014.jpg

 photo WP_20151122_014ShylightStudioDrift2014.jpg

 photo WP_20151122_018ShylightStudioDrift2014.jpg

Een indruk. Beter is natuurlijk om zelf te gaan kijken en bezoek dan meteen de tentoonstelling ‘Azië > Amsterdam’ en kijk je ogen uit. En….oh, ja…ze geven ook nog licht.


Wereldmuseum Rotterdam

Er zijn op dit moment in Nederland en Belgie veel,
heel goede tentoonstellingen.
Je kunt bijna niet kiezen maar ik koos gisteren voor
een museum waar ik niet eerder was geweest met een heel interessante
tentoonstelling: De Perzen in het Wereldmuseum in Rotterdam.

Het gebouw alleen al is de moeite waard om het eens te bezoeken.
Gelegen aan de Maas, dus met een schitterend uitzicht.
Zeker vanuit de balzaal.

De Perzische rijken hebben een enorme impact gehad op
de ontwikkelingen in India.
Daar komt mijn interesse dus vandaan.
Maar gisteren werd me duidelijk dat zelfs in onze Nederlandse taal
er woorden zitten die vanuit Perzie komen.

 photo WP_20151025_001WereldmuseumRotterdamMooieOpstellingVanPaardenRuitersEnHunUitrusting.jpg

Mijn foto’s proberen niet een compleet beeld te schetsen van de tentoonstelling. Ze zijn alleen maar een teaser om je te bewegen zelf te gaan kijken. De tentoonstelling opent spectaculair met aanstormende paarden, levensgroot, met ruiters. Allemaal in vol ornaat. Helmen, schilden, zwaarden, tuig, kleding. Prachtig uitgevoerd en vooral: uitgestald.


Het woord ‘paradijs’ komt uit het Perzisch.
Het staat voor ‘ommuurde tuin’. Onderwerp van vele miniaturen
die ook op de tentoonstelling te zien zijn.
Er is een serie van zo’n 10 tot 15 miniaturen te zien.
Het is ook onderwerp van de vele gedichten en verhalen die uit Perzie
afkomstig zijn.

 photo WP_20151025_002WereldmuseumRotterdamMooieOpstellingVanPaardenRuitersEnHunUitrusting.jpg

 photo WP_20151025_003WereldmuseumRotterdamPersischeWapenuitrusting.jpg

 photo WP_20151025_004WereldmuseumRotterdamPaardenhelm.jpg

Een paardehelm. Dat zie je niet vaak.


Ook de vaste collectie is de moeite waard.
Zeker de verzameling Tibetaanse religieuze voorwerpen mag er zijn.
En als je er loopt, ‘kijk’ je steeds over de rug van de Dalai Lama mee.
Hij bezocht het museum in 2014 en vele foto’s getuigen daar nog van.

 photo WP_20151025_005WereldmuseumRotterdam.jpg

Wereldmuseum, Rotterdam.