Breda Photo / Graphic Matters

Beide organisaties houden dapper vast aan hun festivals
maar stonden ze tot voor kort overal in de binnenstad
van Breda, nu worden ze verbannen naar een leegstaand gebouw.

WP_20171015_15_39_52_ProBredaPkotoGraphicMatters

Breda Photo / Graphic Matters.


Vanmiddag bezocht ik hun tentoonstellingen.
Dan loop je zo van de een in de ander.
Breda Photo organiseerde ‘mixing / Memory and desire’.
Graphic Matters organiseerde ‘The Design of Dissent’,
‘Speak up!’, ‘Dreaming of Mass Behaviour’,
‘Wall flowers are blooming’ en ‘Grid the gap’.

Zo was er een eerbetoon aan Klaus Staeck.
Met bijvoorbeeld:

WP_20171015_13_49_27_ProPosterVanKlausStaeckNaarTheFourHorsemen

Dit is een poster die een werk van Albrecht Dürer uit 1498 als uitgangspunt nam.

AlbrechtDürerTheFourHorsemenFromTheApocalypseWoordcut1498

Albrecht Dürer, The four horsemen from the apocalypse, woordcut, 1498.


Klaus wie?

WP_20171015_13_49_39_ProKlausStaeck

Klaus Staeck.


WP_20171015_14_35_28_ProLisaSpilliaert_ClareSpilliaertHotelRedShoes

Van Breda Photo (!) was dan deze film: Lisa Spilliaert & Clara Spilliaert, Hotel Red Shoes.


WP_20171015_14_39_43_ProLisaSpilliaert_ClareSpilliaertHotelRedShoesText

Lisa Spilliaert & Clara Spilliaert.


WP_20171015_14_40_50_ProTomCalleminFreefall

Deze foto van Tom Callemin is inderdaad schitterend. Bovendien hing ‘Free fall’ erg mooi.


WP_20171015_14_41_49_ProTomCalleminFreefallAndOthers

Tom Callemin.


WP_20171015_14_45_01_ProJohnYates1995

Van foto’s naar posters was een kleine stap. Deze poster van 1995 van John Yates is in de VS nog steeds actueel.


WP_20171015_15_03_29_ProNickLiefhebber

Twee mooie werken van een moderne designer die in een project oude technieken kon leren en toen het volgende maakte:


WP_20171015_15_03_10_ProNickLiefhebberTerrarium

Nick Liefhebber, Terrarium.


WP_20171015_15_03_20_ProNickLiefhebberTerrarium

Nog een van Nick Liefhebber.


WP_20171015_15_04_27_ProIn50DaysIHopeDonaldTrumpDies

De voorbereiding voor een optocht volgende week: In 50 days I hope…..


WP_20171015_15_05_04_ProHopeforMoreArt

Ja, meer kunst!


WP_20171015_15_37_47_ProMichelWalpot

Michel Walpot.


WP_20171015_15_39_13_ProDoganArslan

Dogan Arslan.


WP_20171015_16_51_20_ProTheDesignOfDissent

WP_20171015_16_51_45_ProSpeakUp

Save

Advertenties

Ik hoorde dat er geluisterd werd

Afgelopen vrijdag was ik bij de voorstelling
van Armando en Oleg Lysenko ‘Ik hoorde dat er geluisterd werd’.

WP_20170929_22_10_42_ProArmandoProgrammaIkHoordeDatErGeluisterdWerd

Amando vertelt en Oleg Lysenko speelt accordion in De Nieuwe Veste in Breda.


De avond begon met een korte film met als thema ‘het
schuldige landschap’. Het landschap kan prachtig zijn
maar is getuige geweest van allerlei, soms verschrikkelijke
gebeurtenissen en is in die zin ‘schuldig’.
Daarna volgde een interview dat eindigde in een
vraag en antwoordspel met de aanwezigen.
Na een korte pauze waarin werk gesigneerd werd door Armando
begon het vertellen en de wisselwerking met de muziek.

WP_20170929_19_54_24_ProArmandoEnInteviewster

Het interview en vragenstellen.


WP_20170929_21_02_53_ProOlegLysenkoBrengtDeTafelVanArmandoOpOrde

Oleg Lysenko brengt de tafel van Armando op orde.


WP_20170929_21_15_52_ProEenOudeBekendeTijdensHetSigneren

Armando met een oude bekende tijdens het signeren.


Je zou kunnen zeggen: het is een oude kunstenaar die
zich zelf nog eens aan het publiek wil laten zien,
aan de fans.
Maar dat is te kort door de bocht.
Als het signeren voorbij is concentreert Armando zich
op zijn rol in de voorstelling nadat hij heeft
vastgesteld dat Oleg op de huiste plaats staat.
Hij controleert het licht, het geluid, de teksten.
Dit is een man die actief aan het werk is.
De wisselwerking van tekst en muziek nog een keer onderzoekt.

WP_20170929_21_17_32_ProDeLaatsteAfstemming

Nog een laatste afstemming tussen schrijver en muzikant.


WP_20170929_22_08_21_ProNaAfloop

Het werk zit er op. Schoonheid is niet pluis.


WP_20171001_10_22_24_ProArmandoDierenpraatEnandereDierverhalen

Op de avond waren er boeken van Armando en CD’s van Oleg Lysenko te koop. Ik kocht dit boek van Armando. Dierenpraat en andere dierverhalen.


WP_20171001_10_36_02_ProGesigneerdDoorArmando

Bij het signeren vroeg Armando wat de datum was. Iemand zei: 28 september. Dat is de datum die Armando dan ook gebruikte bij het signeren. Dat het al 29 september was maakt het alleen maar bijzonder.


WP_20171001_10_40_30_ProOlegLysenkoGulag

Van Oleg Lysenko kocht ik zijn CD Gulag. Dit is de muziek die hij ook op deze avond speelde.


Het was genieten.
De inzet en schoonheid spatten van de avond af.

Pasqual Calbó I Caldés

Tijdens de vakantie op Menorca wilden we ook
naar Museu de Menorca. Het museum is gehuisvest
in een voormalig klooster in Mahon en heeft
de belangrijkste collectie oudheden van het eiland.
Onderdeel daarvan is een voorwerp dat aan een stier
doet denken en invloeden vanuit de Griekse eilanden
zou kunnen onderbouwen.
Dat had ik graag gezien.
Bij het museum aangekomen was het goede nieuws
dat de entree gratis was maar het slechte nieuws was
dat de vaste collectie tot ergens volgend jaar niet te zien is.
Daarvoor in de plaats was er een tentoonstelling met werk
van Pasqual Calbó I Caldés (1752 – 1817).

Zo heeft ieder nadeel weer een voordeel.
Pasqual Calbó I Caldés bleek een interessant persoon te zijn.

Hieronder vat ik zijn tijd en zijn leven even kort samen.
De informatie is afkomstig uit de mooie catalogus
(in Spaans, Catalaans en Engels).

WP_20170927_19_29_47_ProCatalogusPasqualCalboICaldes

De drietalige catalogus.


In 1712 bezet Engeland Menorca. Dat wordt internationaal
bevestigd in Artikel 11 van de Vrede van Utrecht (!)
De Engelsen (Anglicaans) geven de inwoners veel vrijheid.
Zo wordt Mahon een vrijhaven, wordt de inquisitie onderdrukt en
blijft het Catalaans de taal van het eiland.
Hierdoor ontstaat er veel handel en blijven mensen uit allerlei
landen wonen in Mahon. Zo ook de voorouders van Calbó.
De handel brengt welvaart en er ontstaan een bourgeoisie.
De ontwikkeling van Ciutadella remt af.
De vrije handel brengt boeken en ideeën en kunstenaars.

In 1752 wordt Pasqual Calbó I Caldés geboren.

Van 1756 tot 1763 bezetten Franse troepen Menorca. Daarna
komen de Engelsen terug.

In 1770 gaat Pasqual Calbó naar Italië en Oostenrijk. Hij bezoekt
Venetië, Rome en Wenen. In de tijd van de Verlichting krijgt de
kunstenaar hier zijn opleiding.

In 1780 gaat hij terug naar Menorca.

In 1782 wordt Menorca dan Spaans bezit.

In 1787 gaat Pasqual Calbó naar Havanna in Cuba, New Orleans en
Santa Domingo.

In 1790 keert hij terug naar Menorca en legt zich naast het schilderen
toe op les geven. Eerst in schilderen maar later in heel uiteenlopende
onderwerpen. Zijn studies liggen vast, in zijn handschrift,
in een groot boek.

In 1798 zullen de Britten het eiland nog drie jaar bezetten maar
daarna gaat het eiland weer over in Spaanse handen.

Op 12 april 1817 overlijdt Pasqual Calbó I Caldés.

WP_20170915_11_15_59_ProPasqualCalboICaldesSelfPortraitCa1776-1778PencilOnPaper

Bij de beschrijving van de werken die ik hier laat zien volg ik de Engelse toelichting uit de eerder genoemde catalogus. Pasqual Calbó I Caldés, Self portrait, circa 1776 – 1778, pencil on paper.


WP_20170915_11_21_53_ProPasqualCalboICaldesPortraitOfFrancescPauliISoliveret1781OilOnCanvas

Dit en het volgende werk vormen een stel. Dit zijn de portretten van een broer en zus. Beide met een hondje. Dit is veel vrijer dan het classicisme dat voor deze tijd opgang maakte. Pasqual Calbó I Caldés, Portrait of Francesc Pauli I Soliveret, 1781, oil on canvas.


WP_20170915_11_22_10_ProPasqualCalboICaldesPortraitOfAntoniaPauliISoliveret1781OilOnCanvas

Pasqual Calbó I Caldés, Portrait of Antonia Pauli I Soliveret, 1781, oil on canvas. Okay het is misschien geewn groots schilder maar wat mij aanspreekt is dat iemand in betrekkelijke isolatie, kunstenaar wordt, naar Wenen en Venetie gaat en later naar New Orleans. Daarna gaat hij zich ook nog aan wetenschap wijden. Boeiend!


WP_20170915_11_23_26_ProPasqualCalboICaldesDanceOfTheNegroesInSantoDomingoCa1788-1790OilOnCanvas

Pasqual Calbó I Caldés, Dance of the negroes in Santo Domingo, circa 1788 – 1790, oil on canvas. De meeste schilderijen van Nederlandse schilders van taferelen in de kolonieen hadden andere onderwerpen.


WP_20170915_11_24_14_ProPasqualCalboICaldesTheWigSellerInSantoDomingoCa1788-1790OilOnSheetMetal

Nog een fascinerend onderwerp: Pasqual Calbó I Caldés, The wig seller in Santo Domingo, circa 1788 – 1790, oil on sheet metal. Een pruikenverkoper. Je ziet de man een pruik op een borstbeeld poederen terwijl kinderen vol aandacht toekijken.


WP_20170915_11_25_06_ProPasqualCalboICaldesPortraitOfAngelaSeguiIPoly1810OilOnCanvas

Pasqual Calbó I Caldés, Portrait of Angela Segui I Poly, 1810, oil on canvas. Portret van een rijke Menorcaanse. Verbeeldt ze piano/clavecimbel te spelen met haar rechterhand?


WP_20170915_11_26_23_ProPasqualCalboICaldesTheCardPlayersAnInterestingGameCa1790-1812InkWatercolourOnPaper

De toelichting op dit werk op papier is interessant maar volgt later nog eens een keer. Pasqual Calbó I Caldés, The card players (An interesting game), circa 1790 – 1812, ink, watercolour on paper.


WP_20170915_11_28_06_ProPasqualCalboICaldesWomanWithBasketsReturningFromTheMarketCa1790-1812WatercolourOnPaper

Twee werken die op de tentoonstelling precies anderom hangen dan ze in de catalogus staan afgebeeld. Het zijn twee werken maar ze krijgen samen een titel. Pasqual Calbó I Caldés, Woman with baskets returning from the market, circa 1790 – 1812, watercolour on paper. op de titel is wel wat af te dingen. De vrouw die daadwerkelijk een mand draagt met vis (rechts) valt wel onder de titel. De andere vrouw is een rijkere vrouw. Heeft misschien met de markt te maken maar de afbeelding verwijst daar niet naar.


WP_20170915_11_31_06_ProPasqualCalboICaldesDidacticWorksTreatisesCa1803-1812SepiaInkCharcoalIronTGallInkOnPaper

De grote verrassing. Pasqual Calbó I Caldés, Didactic works (Treatises), circa 1803 – 1812, sepia ink, charcoal, iron gall ink on paper.


WP_20170915_11_31_37_ProDeBinding

De binding laat duidelijk zien dat het om individuele handschriften gaat die pas na het maken van de handschriften een keer zijn samengevoegd.


WP_20170915_11_32_12_ProDeWerkingVanLenzen

Het boek ligt open bij een verhandeling over lensen en de lichtval.


WP_20170915_11_37_16_ProPasqualCalboICaldesDidacticWorksATreatiseOnCivilArchitectureColumnsCa1803-1812SepiaInkCharcoalIronTGallInkOnPaper

Pasqual Calbó I Caldés, een individeel blad. Ik denk dat het een blad is uit ‘A treatise on civil architecture’ is. Het blad met als titel ‘Columns’. Maar dat is een gok.


WP_20170915_11_38_16_ProAnderPerspectief

Nog een andere blik op het boek.


WP_20170915_11_39_08_ProMuseuDeMenorcaBinnenplaats

De binnenplaats van het voormalige klooster.


WP_20170915_11_40_29_ProHetTrapgat

Een trapgat in het museum.


WP_20170915_16_48_21_ProMuseuDeMenorca


1917 Romanovs & Revolution

Okay, meestal is een tentoonstelling in het Hermitage
Amsterdam wel de moeite waard.
Het begon allemaal met een veel kleiner museum.
Met kleine tentoonstellingen met een erg hoge kwaliteit.

WP_20170918_13_39_12_Pro1917Romanovs&Revolution

De kwaliteit stond bij de tentoonstelling
‘1917 Romanovs & Revolution’ duidelijk onder druk van
toeschouwersaantallen en het ‘historisch momentum’.

Het eerste deel van de tentoonstelling was goed bedacht:
de grote zaal als een winkelpassage met achter ieder
raam een andere winkel (= lees thema).

Maar boven werd de tentoonstelling vooral veel tekst,
grote foto’s aan de wand, facsimile’s en moderne
kopieën van oude foto’s.
Veel van de tentoongestelde werken waren al eerder op
een tentoonstelling in Amsterdam te zien. Jammer.

WP_20170906_13_50_49_ProVaasMetAfbeeldingVanEenVarenFrankrijk,Nancy,EtablissementGalléCa1914Glas

Slechte foto maar wat een pracht van een vaas! Vaas met afbeelding van een varen, Frankrijk, Nancy, Etablissement Gallé, circa 1914, glas. Als voorbeeld van de heersende smaak in het Rusland van de gegoeden.


WP_20170906_14_00_44_ProGeorgyVereyskyWinterLandscape1917WatercolourOnPaper

Georgy Vereysky, Winter landscape, 1917, watercolour on paper. Als een van de voorbeelden van de vernieuwende stromingen in de Russiche kunst.


WP_20170906_14_14_38_ProWerkenVanGraafLNTolsto,5eDruk12DelenMoskouDrukkerijVanAIMamontovEnCo1886PersoonlijkeBibliotheekAlexanderIII

De ‘Werken van graaf L.N. Tolstoj’, 5e druk, bestaand uit 12 delen, Moskou, Drukkerij van A.I. Mamontov & Co, 1886, uit de persoonlijke bibliotheek van Alexander III. Als voorbeeld van de voorspellers van de revolutie.

WP_20170906_14_14_56_ProWerkenVanGraafLNTolsto,5eDruk12DelenMoskouDrukkerijVanAIMamontovEnCo1886PersoonlijkeBibliotheekAlexanderIIITekst


WP_20170906_14_36_57_ProGezichtOpAmsterdamDoorRaamHermitageAanDeAmstel

Gezicht vanuit het Hermitage op Amsterdam. Als voorbeeld van hoe snel je aandacht werd afgeleid.


WP_20170906_14_57_25_ProDrukpersWerkendModelEigendomVanTsarevitsjAleksejHandgemaaktGevangenenEersteGevangenisNizjni-Novgorod1904-1907StaalHoutLoodFluweelVernis

Drukpers (werkend model) eigendom van Tsarevitsj Aleksej, handgemaakt door de gevangenen van de Eerste Gevangenisin Nizjni-Novgorod, 1904 – 1907, staal, hout, lood, fluweel en vernis. Als voorbeeld van het persoonlijk ongeluk en de isolatie van de Romanovs van de realiteit.


WP_20170918_13_39_36_ProDuur

Wat mij betreft: te duur.


Schilderijenwissel?

DSC_2453AntwerpenSchilderijwissel

Iedere keer kom je weer nieuwe dingen tegen op cultureel gebied in Antwerpen. Nu deze bijzondere schilderijwissel maandag 14 augustus aanstaande.


Wikipedia:

Sint-Carolus Borromeuskerk

De St.-Carolus Borromeuskerk aan het Hendrik Conscienceplein in Antwerpen is een voormalige jezuïetenkerk in barokke stijl.

De kerk werd ontworpen door leden van de jezuïetenorde, zoals François d’Aguilon en Pieter Huyssens. De kerk werd tussen 1615 en 1621 gebouwd boven op de toenmalige Ankerrui (niet te verwarren met de huidige) voor die aansloot met de Minderbroedersrui.

Oorspronkelijk was de kerk gewijd aan Ignatius van Loyola, stichter van de jezuïetenorde. Na het opheffen van de orde in 1773 werd de kerk opnieuw gewijd, ditmaal aan Carolus Borromeus. Na enige tijd gebruikt te zijn voor godsdienstonderwijs is het gebouw sinds 1803 in gebruik als parochiekerk.

De kerk is een typisch product van de contrareformatie, waarin de katholieke Kerk probeerde met pracht en praal het volk weer aan zich te binden en waarin de jezuïeten een leidende rol speelden. De voorgevel is geïnspireerd op onder andere die van de Gesù-kerk in Rome, de moederkerk van de jezuïeten, en is acht meter hoger dan de kerk zelf. De kerk heeft een driebeukige, basilicale opzet. Boven de zijbeuken zijn galerijen aangebracht. Het koor wordt gemarkeerd door een toren.

Aan de decoratie van de kerk werden belangrijke bijdragen geleverd door Peter Paul Rubens, die zowel schilderijen als beeldhouwwerk verzorgde.

In de middelste apsis wordt het hoogaltaar bekroond door een schilderij. Er waren vier stukken voor dit doel, waaronder de Kruisoprichting van Gerard Seghers (1591-1651) en een Kroning van Maria van Cornelis Schut (1597-1655) – uit de Antwerpse School. Vroeger maakten de twee retabels De mirakelen van de H. Ignatius van Loyola en De mirakelen van de H. Franciscus Xaverius van Rubens mee de faam van dit altaar uit, maar nu pronkt het Kunsthistorisches Museum in Wenen met deze twee topstukken. Dankzij een vernuftig katrolsysteem (dat in verscheidene jezuïetenkerken te vinden is) kon men de vier altaarstukken afwisselend tonen, afhankelijk van de liturgische feesten. De twee overblijvende werken en de 19e-eeuwse Onze-Lieve-Vrouw van de Karmel door Gustaaf Wappers functioneren nog steeds volgens hetzelfde systeem. Drie maal per jaar, op Aswoensdag, Paasmaandag en 14 augustus, wordt gewisseld tijdens een druk bijgewoonde schilderijenwissel.

Okay, Aswoensdag kan ik me iets bij voorstellen:
het begin van de vasten.

Paasmaandag, vind ik al moeilijker.
Je zou verwachten op het feest van Pasen.
Paasmaandag is dan al weer een dag later. Maar goed.

Dan 14 augustus.
Het feest van de Heilige Maagd Maria van de berg Karmel
valt op 16 juli
Maria-Tenhemelopneming is een katholiek feest
en wordt op 15 augustus gevierd.
Maria Koningin wordt op 22 augustus gevierd.
Andere mogelijkheden:
Ignatius van Loyola, kasteel Loyola bij Azpeitia, 24 december 1491 –
Rome, 31 juli 1556.
Franciscus Xaverius 7 april 1506 –
Shangchuan, 3 december 1552).
Xavier was een Spaanse jezuïeten-missionaris uit Navarra
die een belangrijke rol speelde in de opbouw van de missie
in Zuid- en Oost-Azië.
In Parijs maakte hij kennis met Ignatius van Loyola.
Op 15 augustus 1534 was hij een van de eerste zes
die de gelofte deden waarop later de jezuïetenorde
zou worden gebaseerd.
In 1539-1540 speelde Xaverius een belangrijke rol
in de bijeenkomsten die leidden tot
de stichting van de Sociëteit van Jezus.

Waarschijnlijk is het de 15 augustus 1534 die deze wisseling
te weeg brengt.

Het ontstaan van het boek

Hoe boeken, in de vorm zoals we die vandaag kennen, zijn ontstaan
vind ik een interessant onderwerp om te onderzoeken.
Daarom ben ik blij dat ik gestuit ben op het
International Dunhuang Project.

Sinds enige tijd ben ik op het spoor gekomen van Chinese
boekbindtechnieken.
Daar ben ik tegen aan gelopen op de site van IDP.
Een Engelstalige website:
The International Dunhuang Project: The Silk Road Online.
Deze website is een samenwerkingsverband van musea en instituten
van over de hele wereld, die manuscripten (in allerlei vormen),
textiel en afbeeldingen beheren die afkomstig zijn van de Chinese plaats
Dunhuang en andere plaatsen aan de Zijderoute.
Veel van deze voorwerpen zijn door ontdekkingsreizigers gekocht
en/of meegenomen tussen 1900 en 1940.

 photo DunHuangInChina.jpg

Dit is de locatie van Dunhuang in China. Aan de Zijderoute.


Op Wikipedia is geen Nederlandse informatie voorhanden bij
de term International Dunhuang Project. Wel in het Engels:

The International Dunhuang Project (IDP) is an international collaborative effort to conserve, catalogue and digitise manuscripts, printed texts, paintings, textiles and artefacts from Dunhuang and various other archaeological sites at the eastern end of the Silk Road. The project was established by the British Library in 1994, and now includes twenty-two institutions in twelve countries. As of 1 March 2016 the online IDP database comprised 137,812 catalogue entries and 483,721 images. Most of the manuscripts in the IDP database are texts written in Chinese, but more than fifteen different scripts and languages are represented, including Brahmi, Kharosthi, Khotanese, Sanskrit, Tangut, Tibetan, Tocharian and Old Uyghur.

Maar even doorzoeken en dan vind je:

Dunhuang is een stad in een oase in de provincie Gansu in het middenwesten van China. De bevolking bedraagt 100.000 personen. Dunhuang is onafhankelijk geweest, maar behoorde in bepaalde tijden ook tot zowel China als Tibet.

Het is gelegen nabij een kruising van de zijderoute en heeft daaraan, en aan de militaire impact die hierbij hoorde, zijn faam te danken.

De manuscripten van Dunhuang:

De manuscripten van Dunhuang zijn een verzameling historische en religieuze manuscripten uit de 5e tot 11e eeuw die in het begin van de 20e eeuw werden herontdekt. De manuscripten waren al die tijd opgeslagen in de Mogao-grotten bij Dunhuang (in de Chinese provincie Gansu), voornamelijk in grot 17.

 

De manuscripten zijn van grote historische, filologische en literaire betekenis. Het gaat om werken waarvan gedacht werd dat ze verloren waren geraakt, zoals de taoïstische boeken Hua Hu Jing en Tao Te Ching. Verder werden in de grot oude edities van klassieke werken gevonden, zoals van de Gesprekken van Confucius. Ook kwamen er onbekende talen uit Centraal-Azië aan het licht, zoals het Hotanees. Tussen de handgeschreven manuscripten werd het oudste compleet bewaard gebleven gedrukte werk ter wereld aangetroffen, een Diamantsoetra uit de tijd van de Tang-dynastie.

 

Twee belangrijke Tibetaanse teksten uit de vondst zijn de Tibetaanse annalen en de Oude Tibetaanse kroniek. Tot de vondst van de annalen en de kroniek werd de geschiedenis van Tibet voor een groot deel gebaseerd op de Rode annalen, Nieuwe rode annalen en de Blauwe annalen. Op basis van de manuscripten van Dunhuang schreef Gendün Chöpel in de eerste helft van de 20e eeuw zijn versie van de geschiedenis van Tibet neer in de Witte annalen.

 photo BritishLibraryOr8210S5451ff1-17VajracchedikaprajnaparamitasutraT235.jpg

British Library: Or.8210/S.5451 ff.1-17 Vajracchedikaprajnaparamitasutra (T.235). Een butterfly binding.


In 2009 werden in de collectie van de Dunhuang-documenten in de British Library enkele delen ontdekt van de tot nu toe oudst bekende versie van het Testament van Ba, de belangrijkste bron van kennis over de Tibetaanse samenleving in de tweede helft van de 8e eeuw.

 

De manuscripten zijn in 1900 ontdekt door de monnik Wang Yuanlu die zich had opgeworpen als beheerder van de honderden Mogao-grotten en met zeer beperkte middelen enkele daarvan trachtte te restaureren. Hij trof ongeveer 50.000 manuscripten aan die zo’n duizend jaar geleden waren ingemetseld en verborgen gehouden.

 

De ontdekking van het zogenaamde Bower manuscript door Hamilton Bower en de publicatie daarvan in 1897 had tot wetenschappelijke aandacht nieuwsgierigheid geleid naar haast vergeten boeddhistische beschavingen aan de zijderoute. In het eerste decennium van de twintigste eeuw waren er dus meerdere expedities in het gebied om naar restanten van die beschavingen te zoeken. In 1908 hoorde de Brits-Hongaarse oriëntalist Aurel Stein tijdens een expeditie in Centraal-Azië van deze vondst. Stein reisde onmiddellijk naar Dunhuang. In zijn ontmoetingen met Wang Yuanlu vergeleek Stein zichzelf voortdurend met Xuanzang, een beroemde Chinese monnik die in de 7e eeuw naar India reisde en in China gezien werd als de belangrijkste vertaler van soetras in het Chinees. Gecombineerd met wat financiële giften, waardoor Wang Yuanlu enige restauratiewerkzaamheden kon voortzetten, bracht dat Aurel Stein in het bezit van een zeer omvangrijke collectie documenten.

 photo BritishLibraryOr8210S5646.jpg

British Library: Or.8210/S.5646 (de nummering van bioeken en hun pagina’s is een vak apart) met hieronder een detail van de foto waarop te zien is dat het hier gaat om een zogenaamde butterfly binding met stab stitching. Nou, daar kom ik later nog op terug.

 photo BritishLibraryOr8210S5646Detail.jpg


Ruim een half jaar later werd hij gevolgd door Paul Pelliot, die ook met een zeer omvangrijke collectie vertrok. Op de terugreis naar Parijs liet Pelliot in 1909 in Peking enkele documenten aan Chinese geleerden zien. Die informeerden de Chinese regering. Deze gaf het bevel alle nog resterende Chinese documenten naar Peking te zenden, Dat bevel werd niet geheel uitgevoerd. Als gevolg daarvan werden er in de jaren daarna ook nog kleinere hoeveelheden documenten verkocht aan Russische en Japanse onderzoekers. De nog resterende Tibetaanse documenten bleven achter in kleinere provinciale musea in Gansu.

 

Deze manuscripten worden sindsdien bewaard door instituten over de gehele wereld, zoals de Nationale Bibliotheek van China, de British Library, de Bibliothèque nationale de France, en het Instituut voor Oriëntaalse Manuscripten in Sint-Petersburg. De door Aurel Stein verworven kunstvoorwerpen uit de grot, voornamelijk schilderijen, maken nu deel uit van de collectie van het British Museum. Paul Pelliot had aanzienlijk meer tijd dan Aurel Stein om gewenste manuscripten te selecteren. In tegenstelling ook tot Pelliot, die een perfecte beheersing had van Chinees, beheerste Stein het maar zeer matig. Het gevolg is dat in de collectie in Londen er veel kopieën zijn van steeds eenzelfde soetra. Alleen van de Diamant Soetra zijn er al ruim 500 in Londen aanwezig.

De website van het IDP kun je hier vinden: http://idp.bl.uk/

De tekst die ik daarover gelezen heb is van Colin Chinnery
en de afbeeldingen zijn van Li Yi en Colin Chinnery.
Al is het waarschijnlijk niet het eerste doel van de tekst die ik las,
de teksten zijn behoorlijk ‘boekbindervriendelijk’.
Mooi is dat de tekst vaak verwijst naar gedigitaliseerde voorbeelden
die je in detail kunt bekijken.
Soms met röntgen foto’s, een grote foto in geval van een rol, enzovoort.

 photo BritishLibraryOr8210S5556.jpg

British Library: Or.8210/S.5556, infrarode opname van het boek.


Wat mij zo interesseert is dat de tekst aan de hand van
de verschillende ‘boekvormen’ de brug probeert te slaan
tussen de rol en een gebonden boek.
En dat men die weg in verschillende stappen heeft gemaakt en
dat verklaard wordt waarom mensen die stappen namen.
Dat vertelt ons veel over de ontwikkeling van het boek.

De vormen die men onderscheidt zijn in de gevonden artefacten zijn:

de vlinderbinding of butterfly binding (hudie zhuang)
ingenaaide boek (aan de rug of door genaaide katernen) of
stitched binding (xian zhuang)
het palmblad boek, The Chinese pothi (fanjia zhuang)
de wervelwind binding, whirlwind binding (xuanfeng zhuang)
de accordion of concertine binding, concertina binding (jingzhe zhuang)
de omgedraaide vlinderbinding, wrapped-back binding (baobei zhuang)

De Nederlandse termen hierboven zijn van mij.
Als iemand betere termen er voor heeft dan hoor ik die graag.
Een van mijn volgende projecten wordt om van elk van bovengenoemde
vormen eens een hedendaagse versie te maken.
Dus een zeven- of achttal verschillende boeken
gebaseerd op deze boekvormen.

The Great Liao / De Grote Liao

The Great Liao / De Grote Liao is de naam van een dynastie
van heersers in grofweg Noord-China van 907 – 1125 na Christus.
Deze mensen leefden vooral als nomaden en dat zie je terug
in de vondsten die tentoongesteld worden in het Drents Museum.
Gisteren bezocht ik de tentoonstelling over de Khitan (naam
van het volk dat de Great Liao dynastie vormden) in Assen.

Deze voor ons onbekende cultuur levert een prachtige tentoonstelling op.
Zeer de moeite waard om daarvoor naar Drenthe te gaan.

 photo WP_20170715_004VerguldZilverenKleinoodFunctieOnbekend900-1100GrafvondstPrinsVanWeiChifeng.jpg

Verguld zilverend kleinood waarvan de functie ons onbekend is. Het is een grafvondst uit het graf van de Prins van Wei in Chifeng. 900 – 1100 na Christus.


 photo WP_20170715_007TweePrachtigeVazenLinksInDeVormVanLerenZak.jpg

Twee prachtige buidelvazen. Deze keramische vazen zijn afgeleid van en gemoddeleerd naar leren guidels die je, gevuld met vloeistof, mee kunt nemen tijdens paardrijden. Je ziet de leren naden in het keramiek.


 photo WP_20170715_008Tekst.jpg

 photo WP_20170715_007TweePrachtigeVazenLinksInDeVormVanLerenZakMetDraakDetail.jpg

Detail van de draak op de buidelvaas.


 photo WP_20170715_009Tekst.jpg

 photo WP_20170715_007TweePrachtigeVazenLinksInDeVormVanLerenZakRechtsMetAfbeeldingMythischeVogelMetMensenhoofd.jpg

Detail van het mythische wezen op de rechtervaas met de vogel met een menselijk hoofd.


 photo WP_20170715_010Paardentuig.jpg

Dat paarden belangrijk zijn voor nomaden lijkt me een open deur. Daarom is het paardentuig een goede mogelijkheid om te laten zien wat je maatschappelijke status is.


 photo WP_20170715_011VerguldPaardentuigTekst.jpg

 photo WP_20170715_010PaardentuigDetail.jpg

Detail van het verguld paardentuig. Wat ik zo mooi van de tentoonstelling vind is dat je goed de invloed kunt zien op latere kunstuitingen in China. Je ziet hier bijvoorbeeld al draken die honderden jaren later tijdens de Ming dynastie nog steeds belangrijk waren.


De graven die men sinds de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw
heeft gevonden en onderzocht, vormen op zich zelf ook
belangrijke delen van de Khitan-cultuur. De manier waarop men
dat in Assen laat zien is door twee reconstructies van tombes
met daarbij de muurschilderingen. Misschien niet zo mooi
als de originelen die uitgebreid op video, film en foto’s te zien zijn
maar de reconstructies geven een goed ruimtelijk beeld.
De volgende foto’s zijn van de reconstructie:

 photo WP_20170715_012TombeReconstructieZhangShiqingWeHebbenAllesBijOnsOmBuitenTheeTeGaanDrinken.jpg

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Deze afbeelding toont bedienden die alles bij zich hebben om ergens buiten van thee te gaan genieten. Parasol, paard en theeservies.


 photo WP_20170715_013TombeReconstructieZhangShiqingDak.jpg

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Plafond van een grafkamer met de dierenriem.


 photo WP_20170715_014TombeReconstructieZhangShiqingEters.jpg

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Twee mannen zitten aan tafel te eten.


 photo WP_20170715_015TombeReconstructieZhangShiqingWachters.jpg

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Twee wachters aan beide zijdes van de tombe.


 photo WP_20170715_016TombeReconstructieZhangShiqingOrkestMetMannelijkeMizikanten.jpg

Tombereconstructie. Tombe van Zhang Shiqing. Orkest met mannelijke muzikanten.


 photo WP_20170715_017DierenriemOpPlafondVanGraftombe.jpg

Op een groot bord met een duidelijke foto wordt uitgelegd wat je precies ziet van de dierenriem op het plafond in de tombe.


 photo WP_20170715_018ZhangZhiqingKop.jpg

 photo WP_20170715_018ZhangZhiqingTekst.jpg

 photo WP_20170715_017TombeZhangShiqing.jpg


De tentoonstellingsruimte is aan alle kanten voorzien van beelden
van de steppes waar de Khitan leefden. Op een plaats zag ik
dat men ook beelden projecteerden op die foto.

 photo WP_20170715_019ProjectieOpDeWandMetHerderEnDieren.jpg

Zo zie je hier een herder die te paard uitziet over zijn dieren.


 photo WP_20170715_020ProjectieOpDeWandMetFotoVanBegrafenis.jpg

Terwijl even later een begrafenisstoet in een graftombe verdwijnt. Er zijn tombes die men gevonden heeft die geplunderd zijn over de eeuwen, maar er zijn ook graven volledig in tact gevonden. Van die laatste zijn er grafvondsten te zien in Assen die spectaculair genoemd mogen worden. Dan gaat het bijvoorbeeld om het graf van de prinses van de staat Chen en haar echtgenoot. Het graf dateert van 1018 en is in 1986 ontdekt bij Qinglongshan in Binnen-Mongolie.


 photo WP_20170715_021GoudenMaskerVanPrinsesVanChen1018naChr.jpg

Gouden masker van de Prinses van Chen, 1018 na Christus.


 photo WP_20170715_026GoudenMaskerVanPrinsesVanChen1018naChrTekst.jpg

 photo WP_20170715_022GoudenMaskerVanPrinsesVanChen1018naChr.jpg

Gouden masker van de Prinses van Chen, 1018 na Christus.


 photo WP_20170715_023GoudenMaskerVanPrinsesVanChen1018naChrPlatGezicht.jpg

Gouden masker van de Prinses van Chen, 1018 na Christus. Een zo typisch plat gezicht.


 photo WP_20170715_023GoudenMaskerVanPrinsesVanChen1018naChrPlatGezichtMetBevestigingsgaatjes.jpg

Hier zijn in het gouden masker van de prinses van Chen mooi de gaatjes te zien waarmee het masker kon worden vastgemaakt.


 photo WP_20170715_024VerguldenZilverenRijlaarzenVanPrinsesVanChen1018naChr.jpg

Dit zijn heel speciale voorwerpen: vergulden zilveren rijlaarsen van de prinses van Chen, 1018 na Christus.


 photo WP_20170715_024VerguldenZilverenRijlaarzenVanPrinsesVanChen1018naChrDetail.jpg

Dit is een detail van een van de laarzen. Je kunt aan de gaatjes zien hoe de verschillende zilveren delen aan elkaar gezet werden.

 photo WP_20170715_025VerguldenZilverenRijlaarzenTekst.jpg


 photo WP_20170715_027StenenBeeldVanEenBoeddhistischeHeilige1000-1100NaChrAnanmiaoChifeng.jpg

Stenen beeld van een Boeddhistische heilige, 1000 – 1100 na Christus, gevonden bij de oude stad An’anmiao, Chifeng.


 photo WP_20170715_029VerguldZilverenKroonUitEenGeplunderdeTombeInHohhot900-1100NaChr.jpg

Verguld zilveren kroon uit een geplunderd graf in Hohhot, 900 – 1100 na Christus.


 photo WP_20170715_031VerguldZilverenKroonUitEenGeplunderdeTombeInHohhot900-1100NaChrMiddeninZeteltEenPhoenix.jpg

Verguld zilveren kroon uit een geplunderd graf in Hohhot met in het midden een phoenix.


 photo WP_20170715_033VerguldBronzenPlaatGraftombeVanYeluYuzhiChifeng942NaChr.jpg

Verguld bronzen plaat van de sarcofaag van Yelu Yuzhi, Chifeng. 942 na Christus.


 photo WP_20170715_033VerguldBronzenPlaatGraftombeVanYeluYuzhiChifeng942NaChrDetail.jpg

Detail van de vogelkop.

 photo WP_20170715_034VerguldBronzenPlaatGraftombeVanYeluYuzhiChifeng942NaChrTekst.jpg


Kortom, je kijkt je ogen uit.
Een fantastische chinese wereld die voor veel mensen
volledig onbekend zal zijn.
Wat een kans!